top of page
  • Tinne Horemans

1.10 Gebruik geen archaïsmen om te imponeren, zegt Favorinus

Favorinus wees een jongeman terecht omdat hij zo veel archaïsche, ouderwetse woorden gebruikte. Hoe hij dat deed, lees je in dit essay.

1 Deze jongeman was dol op archaïsmen. In de meest alledaagse, banale gesprekken etaleerde hij zijn kennis van oeroude woorden. Woorden die werkelijk niemand kent. En dit was wat Favorinus hierop zei: "Curius, Fabricius en Coruncanius (1) leefden héél lang geleden. En nog langer geleden leefden de Horatii, die beroemde drieling. Wat zij zeiden, was helder en begrijpelijk voor hun gesprekspartners. Want ze gebruikten woorden uit hun tijd, en niet de woorden van de allereerste bewoners van Italië: de Arunci, de Sicani en de Pelasgi.

2 Jij bezigt een taaltje dat al jaren uit de mode is. Alsof je spreekt met de moeder van Evander (2). Blijkbaar wil je dat niemand je begrijpt of enig benul heeft van wat je zegt. Waarom hou je eigenlijk niet gewoon je mond, dwaas? Zo bereik je precies wat je wil bereiken.

3 Maar je houdt van de goeie oude tijd, zeg je. Een tijd waarin goede eigenschappen als eerlijkheid, rechtschapenheid, soberheid en bescheidenheid regeerden.

4 Nu, leef dan volgens de deugden van die goeie oude tijd, maar spreek de taal van het heden.


Een buitengewoon geleerd man, het genie C. Caesar, schreef in boek I van zijn Analogie (3):


'Gebruik nooit onbekende en ongewone woorden. Wees daarin onbuigzaam als een rots.'


Neem dit citaat ter harte. En vergeet het nooit meer."



Noten bij de vertaling


(1) De Fabricii, de Curii, de Coruncanii: legendarische figuren uit de oud-Romeinse traditie van begin derde eeuw.

(2) Evander was een legendarische vorst afkomstig uit de Griekse streek Arcadië. Hij zou zich later in Italië vestigen op de Palatijn, voor de komst van Aeneas.

(3) Een werk over grammatica, bestaande uit twee boeken.



Literatuur


J. Rolphe, Gellius. Attic Nights. Books 1-5 (Londen 1946)

R. Marache, Aulu-Gelle. Les nuits attiques. Livres I-IV (Parijs 2002)



Meer weten?


Over Favorinus lees je meer in mijn artikel: Prikkelend, praktisch en een horzel in de pels. Favorinus in de Attische Nachten, Hermeneus 91-2 (2019), p. 55-60

bottom of page